Wat is een cao (collectieve arbeidsovereenkomst)?

Een cao regelt in één keer de arbeidsvoorwaarden voor een hele groep werknemers — een sector, of één onderneming — in plaats van dat elke werknemer dit los met zijn werkgever moet uitonderhandelen.

Wat er typisch in staat

Salarisschalen, toeslagen (zoals overwerkvergoeding of ploegentoeslag), werktijden, proeftijd- en opzegtermijnafspraken, en vaak ook pensioenregelingen. Een cao vervangt niet je individuele arbeidsovereenkomst, maar vult die aan en begrenst wat daarin mag staan.

Twee soorten cao's

Een bedrijfstak-cao geldt voor een hele sector, afgesloten tussen werkgeversorganisaties en vakbonden — dit type kan door de overheid algemeen verbindend worden verklaard, waardoor het ook geldt voor werkgevers die niet bij de onderhandeling betrokken waren. Een ondernemings-cao geldt voor één specifiek bedrijf.

Waarom cao-afspraken boven je contract gaan

Bepalingen in je individuele arbeidsovereenkomst mogen niet in je nadeel afwijken van de cao — een werkgever kan dus niet via een individueel contract onder het cao-niveau duiken. In je voordeel afwijken (bijvoorbeeld een hoger salaris toekennen dan het cao-minimum) mag meestal wel.

Wanneer is dit relevant?

Bij het beoordelen van een arbeidsvoorwaardenaanbod (klopt het met de cao?), bij twijfel of je correct wordt beloond voor overwerk of onregelmatige diensten, of wanneer je wilt weten welke rechten je hebt die niet expliciet in je eigen contract staan maar wel uit de cao voortvloeien.

Wat kun je nu doen?

Zoek op of, en zo ja welke, cao voor jouw sector of werkgever geldt — vaak te vinden via je werkgever, vakbond, of een openbare cao-database — en vergelijk je eigen arbeidsvoorwaarden daarmee.