Vierdaagse werkweek: wat zijn je rechten?

De vierdaagse werkweek is de laatste jaren een populair gespreksonderwerp, maar Nederlandse wetgeving kent geen apart "recht op vier dagen werken" — wel een breder, ouder recht dat hetzelfde resultaat kan opleveren.

Het juridische middel: de Wet flexibel werken

De Wet flexibel werken (voorheen Wet aanpassing arbeidsduur) geeft werknemers het recht om een aanpassing van arbeidsduur, arbeidsplaats of werktijden aan te vragen. Je moet dan minimaal 26 weken bij je werkgever in dienst zijn, je verzoek minstens 2 maanden van tevoren schriftelijk indienen, en je werkgever moet uiterlijk 1 maand voor de gewenste ingangsdatum reageren. Reageert de werkgever niet op tijd, dan geldt je verzoek automatisch als goedgekeurd. Na een besluit (goed- of afkeuring) moet je een jaar wachten voor je een nieuw verzoek kunt indienen.

De aanvraag in stappen

1. Check of je minimaal 26 weken in dienst bent op het gewenste ingangsmoment.
2. Dien uiterlijk 2 maanden voor de gewenste ingangsdatum een schriftelijk verzoek in bij je werkgever, met daarin de gewenste nieuwe arbeidsduur, -plaats of werktijden.
3. Je werkgever overlegt met jou over het verzoek en moet uiterlijk 1 maand voor de ingangsdatum schriftelijk reageren.
4. Reageert je werkgever niet op tijd? Dan geldt je verzoek automatisch zoals aangevraagd.
5. Wordt het verzoek afgewezen of gewijzigd goedgekeurd? Dan moet je een jaar wachten voor een nieuw verzoek, tenzij de omstandigheden inmiddels wezenlijk zijn veranderd.

Wanneer mag je werkgever weigeren?

Alleen bij zwaarwegende bedrijfsbelangen — bijvoorbeeld als de bezetting redelijkerwijs niet is op te lossen door je uren te verminderen, of als het rooster van een heel team erdoor vastloopt. Een rechter toetst dat kritisch: "we willen het liever niet" is onvoldoende, er moet een concreet, onderbouwd probleem zijn dat je werkgever ook daadwerkelijk kan aantonen.

Wat een vierdaagse werkweek betekent voor je salaris

De wet regelt alleen je recht om minder te werken, niet dat je daarbij hetzelfde blijft verdienen. Minder contracturen betekent normaal gesproken een naar rato lager salaris. Een vierdaagse werkweek mét behoud van volledig salaris (vaak "100-80-100" genoemd: 100% loon, 80% van de uren, 100% productiviteit) is geen wettelijk recht, maar een aparte afspraak die je met je werkgever moet maken — sommige werkgevers experimenteren hiermee vrijwillig, maar niemand kan het afdwingen.

Wat kun je nu doen?

Bereid een verzoek zorgvuldig voor: laat zien hoe je taken binnen minder uren of dagen passen, en kom zelf met een voorstel voor hoe je team het gat opvangt — dat verkleint de kans dat je werkgever een beroep kan doen op zwaarwegende bedrijfsbelangen. Wil je behoud van salaris, bespreek dat dan als apart onderhandelpunt, niet als vanzelfsprekend onderdeel van je verzoek.

Gerelateerd

Overweeg je minder te gaan werken vanwege een te hoge werkdruk? Zie het begrip werkdruk voor signalen en wat je eraan kunt doen, en de salarisonderhandeling-gids als je ook over behoud van loon wilt onderhandelen.