Maakt het voor mijn transitievergoeding uit dat mijn baan specifiek door AI verdwijnt?

Nee. De wet maakt geen onderscheid naar de precieze oorzaak van een bedrijfseconomisch ontslag — automatisering, AI, een reorganisatie of tegenvallende omzet vallen allemaal onder dezelfde categorie. Zodra je 2 jaar of langer in dienst was, heb je in de regel recht op een transitievergoeding, tenzij jou een ernstig verwijt te maken valt.

Kan mijn werkgever mij zomaar ontslaan omdat een taak nu door AI gedaan wordt?

Nee, niet zomaar. Je werkgever moet eerst een ontslagvergunning aanvragen bij UWV, en aantonen dat de functie structureel is vervallen, dat bij meerdere vergelijkbare functies de juiste selectiecriteria zijn toegepast (afspiegelingsbeginsel), en dat herplaatsing in een andere passende functie niet mogelijk is.

Wat als AI maar een deel van mijn taken overneemt, niet mijn hele functie?

Dan is er meestal geen sprake van een vervallen functie, en dus ook geen bedrijfseconomisch ontslag — je werkgever kan wel je takenpakket aanpassen, maar dat vraagt in de regel overleg en, bij een fundamentele wijziging, jouw instemming.

Mijn functie verdwijnt door AI — recht op vergoeding?

Kort antwoord: verdwijnt je functie doordat je werkgever taken automatiseert of AI inzet, dan geldt dat als een bedrijfseconomische reden voor ontslag — dezelfde categorie als een reorganisatie. Je werkgever heeft daarvoor een ontslagvergunning van UWV nodig, en jij hebt in de regel gewoon recht op een transitievergoeding.

Steeds meer mensen stellen deze vraag niet hypothetisch: hun werkgever voert AI-tools in, en een deel van het werk dat zij deden is niet meer nodig. Wat betekent dat juridisch?

Waarom dit telt als bedrijfseconomisch ontslag

Nederlands ontslagrecht kent een vaste set toegestane redenen voor ontslag, en "bedrijfseconomische redenen" is daar één van — dezelfde categorie als een reorganisatie, omzetdaling of bedrijfsverhuizing. Automatisering en technologische verandering vallen hier expliciet onder: als een functie structureel vervalt omdat taken nu geautomatiseerd worden (met of zonder AI), gebruikt de wet dezelfde procedure als bij elk ander bedrijfseconomisch ontslag. Er bestaat geen aparte, afwijkende regel voor "ontslag door AI" — het is gewoon een specifieke oorzaak binnen een bestaande, goed gedocumenteerde categorie.

De procedure die je werkgever moet volgen

Je werkgever mag je niet zomaar laten gaan omdat een taak nu door software wordt gedaan. Eerst moet een ontslagvergunning worden aangevraagd bij UWV. Daarbij moet de werkgever aantonen dat de arbeidsplaats structureel is vervallen, dat — als er meerdere vergelijkbare functies zijn — de juiste selectiecriteria zijn toegepast (het zogeheten afspiegelingsbeginsel, dat voorkomt dat een werkgever willekeurig kiest wie mag blijven), en dat herplaatsing in een andere passende functie binnen de organisatie niet mogelijk is. Pas na een verleende ontslagvergunning mag de arbeidsovereenkomst daadwerkelijk worden opgezegd. Zonder die vergunning kun je binnen 2 maanden naar de kantonrechter.

Wat dit betekent voor je transitievergoeding

Bij een geslaagd bedrijfseconomisch ontslag heb je, als je 2 jaar of langer in dienst was, in de regel gewoon recht op een transitievergoeding — de reden van het ontslag (AI, reorganisatie, omzetverlies) verandert daar niets aan. Werkgevers kunnen in sommige gevallen zelf een compensatie voor die transitievergoeding aanvragen bij UWV, maar dat raakt jouw recht op de vergoeding zelf niet.

Een voorbeeld van hoe dit in de praktijk gaat

Stel: een bedrijf voert een AI-tool in die facturen automatisch verwerkt, waardoor 3 van de 8 functies in de crediteurenadministratie overbodig worden. De werkgever moet dan eerst UWV-toestemming aanvragen, en op basis van het afspiegelingsbeginsel bepalen wíé van de 8 medewerkers hun functie verliezen — dat gaat niet naar keuze van de werkgever, maar volgens een vaste, leeftijdsgebonden verdeling binnen de groep vergelijkbare functies. Voor de 3 medewerkers die hun functie verliezen, onderzoekt de werkgever eerst of herplaatsing elders in het bedrijf mogelijk is; blijkt dat niet zo, dan volgt ontslag mét transitievergoeding, ongeacht dat de aanleiding een AI-tool was.

Wat kun je nu doen?

Ontvang je een ontslagaanzegging met automatisering of AI als reden, controleer dan of je werkgever daadwerkelijk een ontslagvergunning bij UWV heeft aangevraagd en gekregen — dat is niet optioneel. Reken je transitievergoeding na aan de hand van je dienstjaren en salaris, en check of herplaatsing binnen de organisatie serieus is onderzocht, want dat is een harde voorwaarde, geen formaliteit.

Gerelateerd

Zie AI en werk voor de bredere uitleg achter automatiseringsrisico per beroep, de transitievergoeding-calculator om je eigen bedrag te berekenen, en de ontslag-checklist voor de stappen die je nu kunt zetten.