Referentiecheck bij sollicitatie: wat mag een werkgever?

Een referentiecheck raakt direct aan je privacy én aan je relatie met je huidige werkgever — daarom gelden hier duidelijke AVG-grenzen, niet alleen goed fatsoen.

Wat betekent dit concreet?

Bij een referentiecheck neemt een (potentiële) werkgever contact op met een eerdere werkgever, leidinggevende of collega om jouw functioneren te verifiëren. Omdat dit gaat om het delen van persoonsgegevens over jou met een derde partij, geldt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG): dit mag alleen met jouw expliciete, specifieke en vooraf gegeven toestemming — niet als impliciete aanname omdat je nu eenmaal solliciteert.

Wat betekent "expliciete toestemming" hier?

• Je weet vooraf bij wie contact wordt opgenomen — niet alleen dát er een referentiecheck plaatsvindt, maar ook naar wie.
• Je kunt toestemming voor specifieke personen weigeren — bijvoorbeeld je huidige werkgever, als je nog niet wilt dat daar bekend wordt dat je solliciteert.
• Toestemming geven is nooit een impliciete voorwaarde om verder te mogen in de procedure — een werkgever mag je niet uitsluiten enkel omdat je toestemming weigert, al mag hij het wel meewegen in zijn eindoordeel.

Wanneer is dit relevant?

Zodra een werkgever in de sollicitatieprocedure aangeeft referenties te willen natrekken — meestal in een laat stadium, na een positief gesprek maar vóór een definitief aanbod.

Veelgemaakte fouten

• Toestemming geven voor "een referentiecheck" in algemene zin, zonder te vragen bij wie specifiek contact wordt opgenomen.
• Niet expliciet uitsluiten van je huidige werkgever als je nog niet wilt dat daar bekend wordt dat je op zoek bent.
• Aannemen dat een werkgever sowieso mag bellen zodra je bent uitgenodigd voor een gesprek — dat recht ontstaat pas met jouw toestemming.

Waar hangt het van af?

• Of je expliciete, specifieke toestemming hebt gegeven, en voor wie precies.
• De functie en sector — in sommige (financiële, vertrouwens-)functies is een uitgebreidere screening gebruikelijker, maar de toestemmingseis blijft gelden.
• Hoe lang je sollicitatiegegevens bewaard blijven na afwijzing of aanname.

Wat kun je nu doen?

Vraag bij een verzoek om een referentiecheck expliciet na bij wie contact wordt opgenomen, en sluit gericht personen of organisaties uit die je (nog) niet wilt informeren over je sollicitatie.